Bạn tìm mua một chiếc áo, thấy ảnh đẹp, giá vừa túi tiền, bên dưới lại có hàng trăm lời khen. Đọc thêm vài nhận xét kiểu “ban đầu cũng đắn đo, nhận hàng rồi mới thấy đáng tiền”, bạn yên tâm bấm đặt. Chúng ta thường dựa vào trải nghiệm của người mua trước để bớt rủi ro. Nhưng nếu những trải nghiệm ấy chưa từng xảy ra thì sao?

Ngày 30/10/2026, Asia Business Daily đưa tin về những phàn nàn quanh ảnh quảng cáo quần áo và ảnh đánh giá do AI tạo trên các nền tảng mua sắm Trung Quốc, trước đợt sale 11/11.[1] Chuyện đáng chú ý không chỉ nằm ở những bức ảnh trông giả. Một nội dung càng giống thật, người mua càng ít có lý do để dừng lại kiểm tra.

Vậy nhiều lời khen có thực sự là nhiều bằng chứng? Thông thường, nhận xét từ nhiều khách hàng độc lập có thể giúp ta hiểu sản phẩm hơn. Nhưng nếu hàng chục nhận xét đều do một bên đứng sau tạo ra, số lượng ấy không mang ý nghĩa như mình tưởng. Trong thông báo ngày 30/9/2026, cơ quan cạnh tranh và bảo vệ người tiêu dùng Singapore cho biết đã xử lý 45 doanh nghiệp cùng một đơn vị cung cấp đánh giá giả. Đơn vị này dùng AI để thay đổi giọng viết, thêm chi tiết địa phương và cả những điểm chưa hoàn hảo nhằm khiến nhận xét giống trải nghiệm thật.[2]

Dù vậy, thấy cửa hàng dùng AI cũng chưa đủ để kết luận họ bán hàng kém. Một người bán nhỏ có thể dùng AI làm nền ảnh hoặc trình bày sản phẩm để tiết kiệm chi phí. Điều cần hỏi là hình ảnh ấy có giúp mình hình dung đúng món hàng sẽ nhận được hay khiến mình kỳ vọng vào thứ không có thật. Tương tự, lời giới thiệu của cửa hàng và lời kể của một khách hàng cần được phân biệt rõ.

Tôi nghĩ trước khi mua, có thể thử hỏi: nếu bỏ số sao và những lời khen sang một bên, mình còn căn cứ nào để chọn món này? Thông tin chất liệu, ảnh chi tiết, điều kiện đổi trả và cách người bán trả lời câu hỏi cụ thể có thể giúp quyết định chắc hơn. Đó cũng phù hợp với khuyến nghị của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia về việc đối chiếu nhiều nguồn và kiểm tra thông tin giao dịch.[3]

Tôi vẫn xem đánh giá là một nguồn tham khảo, nhưng sẽ dè chừng hơn khi mọi lời khen đều quá thuận tai. Với món hàng gần nhất bạn mua, điều gì khiến bạn tin nó đáng tiền: thông tin đã kiểm tra hay cảm giác yên tâm vì thấy nhiều người đồng ý?

---

Tác giả: Huỳnh Thanh Tân · thanhtanmit.com

Chú thích và nguồn tham khảoLiên kết tới mục này

[1] Asia Business Daily, bài viết về ảnh quảng cáo và đánh giá mua sắm do AI tạo, ngày 30/10/2026. Nguồn cho thông tin về phản ánh của người mua trước đợt sale 11/11.

[2] Competition and Consumer Commission of Singapore, *CCS Takes Action Against 45 Businesses and a Fake Review Provider for Fabricating Online Reviews*, ngày 30/9/2026. Xem đoạn 6–7 về cách dùng AI để tạo nhận xét giống trải nghiệm thật.

[3] Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, khuyến nghị bảo vệ người tiêu dùng trước rủi ro gian lận bằng AI, ngày 13/5/2026.